Zanim okno opuści fabrykę, przechodzi dziewięć punktów kontroli: wymiary i przekątne, zgrzewy naroży, okucia, pakiet szybowy, szczelność, powłokę, klamki z regulacją, komplet dokumentów oraz pakowanie do transportu. Każdy punkt prowadzi jeden numer zlecenia produkcyjnego, a właściwości gotowego wyrobu producent deklaruje w DoP zgodnie z normą PN-EN 14351-1. Okno, które nie zaliczy któregoś punktu, wraca do poprawki i nie wyjeżdża z hali.
Po co fabryce dziewięć bramek kontroli
Okno na wymiar jest wyrobem jednostkowym. Każde zlecenie ma inny rozmiar, inny podział, inny kolor i inną konfigurację okuć, więc fabryka nie może sprawdzać co setnej sztuki, jak robi się to w produkcji seryjnej. Zamiast jednej wielkiej kontroli na końcu linii stosuje się kontrolę międzyoperacyjną: dziewięć punktów rozmieszczonych wzdłuż całego procesu, od przyjęcia profilu po załadunek. Wyrób, który nie zaliczy punktu, nie przechodzi dalej.
Taka organizacja ma prosty powód techniczny. Błąd wykryty przy zgrzewaniu kosztuje jeden odcinek profilu. Ten sam błąd wykryty po oszkleniu oznacza rozbieranie gotowego skrzydła, a wykryty na budowie - wyjazd serwisu i produkcję nowego elementu. Im wcześniej wada zostaje zatrzymana, tym mniej pracy trzeba cofnąć, dlatego producenci wolą kontrolować często i krótko niż raz i długo. Cały proces, w który wpisane są te punkty, pokazujemy w poradniku o tym, jak powstaje okno.
Rys. QC-01. Dziewięć punktów kontroli rozmieszczonych wzdłuż linii produkcyjnej. Kolejność odpowiada przepływowi materiału przez halę: od cięcia i zgrzewania profili, przez okuwanie i szklenie, po stanowisko pakowania przy strefie wysyłki.
Punkty 1-3: geometria i konstrukcja
1. Wymiary i przekątne
Pierwszy pomiar wykonuje się jeszcze na ramie, zanim skrzydło zostanie oszklone. Sprawdzane są szerokość i wysokość w kilku miejscach oraz obie przekątne. Równe przekątne oznaczają, że rama ma kąty proste; różnica większa niż przyjęta tolerancja dyskwalifikuje element, bo skrzydło w skręconej ramie nigdy nie będzie domykać się równomiernie na całym obwodzie.
2. Zgrzew i naroża
W oknach PVC naroża powstają przez zgrzewanie termiczne, a wytrzymałość zgrzewu decyduje o sztywności całej ramy. Kontrola obejmuje wygląd spoiny po oczyszczeniu oraz okresowe próby wytrzymałościowe naroży zgrzanych w tych samych parametrach maszyny. W profilach aluminiowych, łączonych mechanicznie na kątowniki, sprawdza się dokładność cięcia i spasowanie połączeń narożnych.
3. Okucia wg serii PN-EN 13126
Okucia obwiedniowe montuje zautomatyzowane stanowisko albo monter według karty okuwania przypisanej do wymiaru i wagi skrzydła. Punkt kontrolny obejmuje kompletność elementów, liczbę i położenie zaczepów oraz zgodność z wytycznymi systemodawcy. Odniesieniem dla samych okuć jest seria norm PN-EN 13126, opisująca wymagania i metody badań poszczególnych typów okuć budowlanych.
Punkty 4-6: szyba, szczelność i powierzchnia
4. Pakiet szybowy wg PN-EN 1279
Pakiet szybowy przyjeżdża do fabryki okien jako gotowy komponent od dostawcy szkła i ma własny reżim badań opisany w normie PN-EN 1279, dotyczący między innymi szczelności zespolenia i ubytku gazu. Na linii okiennej kontroluje się to, co można sprawdzić bez laboratorium: zgodność wymiaru i budowy pakietu z zamówieniem, czystość przestrzeni międzyszybowej oraz stan krawędzi szkła przed osadzeniem w skrzydle.
5. Szczelność i docisk
Po oszkleniu kontroler sprawdza ciągłość uszczelek na całym obwodzie, ich ułożenie w rowku oraz docisk skrzydła do ramy w punktach ryglowania. Okno jest zamykane i otwierane, a obserwuje się, czy skrzydło pracuje równomiernie i czy uszczelka dolega na całej długości, bo miejscowy brak docisku to najczęstsze źródło przewiewów po montażu.
6. Powłoka i kolor
Powierzchnie profili ogląda się przy jednolitym świetle: folia dekoracyjna w oknach PVC nie może mieć pęcherzy, zarysowań ani odklejeń przy zgrzewach, a lakier proszkowy na aluminium musi tworzyć równą powłokę bez zacieków. Kolor porównuje się z wzornikiem, w tym z paletą RAL przy profilach lakierowanych, żeby wszystkie elementy jednego zamówienia miały ten sam odcień i połysk.
Punkty 7-9: działanie, dokumenty i droga do auta
7. Klamki i regulacja
Przed odstawieniem na stojak okno dostaje klamki, a kontroler wykonuje pełny cykl pracy: otwarcie, uchył, mikrowentylacja, domknięcie. Okucia są wstępnie regulowane tak, żeby skrzydło działało płynnie od pierwszego użycia, choć finalną regulację po osadzeniu w murze zawsze wykonuje ekipa montażowa.
8. Dokumenty: DoP i znak CE
Równolegle z ostatnimi punktami kontroli powstaje komplet dokumentów wyrobu: deklaracja właściwości użytkowych zgodna z normą PN-EN 14351-1, oznakowanie CE oraz etykieta z numerem zlecenia, po którym można odtworzyć całą historię produkcyjną okna. Jak czytać te dokumenty i co dokładnie potwierdzają, opisujemy w poradniku o deklaracji właściwości użytkowych i znaku CE.
9. Pakowanie do transportu
Ostatni punkt to przygotowanie do drogi: osłony naroży, folia ochronna, ustawienie w pozycji pionowej na stojaku transportowym i spięcie ładunku. Kontroler potwierdza, że wysyłka jest kompletna, zgodna ze specyfikacją zamówienia i zabezpieczona według instrukcji pakowania, bo od tej chwili okno przejmuje logistyka.
Karta kontroli: dziewięć punktów w jednej tabeli
| Punkt | Etap produkcji | Kryterium kontroli |
|---|---|---|
| 1. Wymiary i przekątne | Po zgrzewaniu ramy | Zgodność z zamówieniem, równe przekątne w tolerancji |
| 2. Zgrzew i naroża | Zgrzewalnia i oczyszczarka | Spoina bez pęknięć, próby wytrzymałości naroży |
| 3. Okucia | Stanowisko okuwania | Kompletność i położenie zaczepów, seria PN-EN 13126 |
| 4. Pakiet szybowy | Przyjęcie komponentu i szklenie | Zgodność pakietu z zamówieniem, norma PN-EN 1279 |
| 5. Szczelność i docisk | Po oszkleniu | Ciągłość uszczelek, równomierny docisk na obwodzie |
| 6. Powłoka i kolor | Kontrola powierzchni | Brak wad folii lub lakieru, zgodność z wzornikiem RAL |
| 7. Klamki i regulacja | Kontrola końcowa | Pełny cykl pracy skrzydła bez zacięć |
| 8. Dokumenty | Zamknięcie zlecenia | DoP i CE wg PN-EN 14351-1, etykieta z numerem zlecenia |
| 9. Pakowanie | Strefa wysyłki | Osłony naroży, stojak transportowy, kompletność wysyłki |
Dziewiąty punkt kontroli zamyka odpowiedzialność hali produkcyjnej. To, co dzieje się z oknem między bramą fabryki a Twoją budową, opisujemy osobno w poradniku o transporcie i dostawie okien, a ścieżkę postępowania, gdy wada ujawni się już po odbiorze, w poradniku o reklamacji okien. Ten tekst celowo kończy się na załadunku.
Kontrola jakości nie jest jednym stanowiskiem na końcu hali. To dziewięć miejsc, w których okno musi udowodnić, że może jechać dalej.
Redakcja Okno24Co z tej kontroli widzi klient
Z perspektywy zamawiającego kontrola fabryczna materializuje się w trzech rzeczach: etykiecie z numerem zlecenia na profilu, komplecie dokumentów dołączonych do dostawy oraz oknie, które po zawieszeniu na zawiasach po prostu działa. Warto o te trzy rzeczy zapytać jeszcze przed podpisaniem umowy, bo sposób, w jaki sprzedawca odpowiada na pytanie o numer zlecenia i rejestr kontroli, wiele mówi o kulturze produkcyjnej zakładu.
Część producentów udostępnia też wizyty na hali po wcześniejszym umówieniu. Zobaczenie stanowiska kontroli końcowej na własne oczy pozwala ocenić, czy dziewięć punktów z tego poradnika istnieje naprawdę, czy tylko w materiałach marketingowych.
Reklama - Partner portalu: RYWAL
Zobacz te dziewięć punktów na własne oczy
RYWAL pokazuje halę produkcyjną w Głogowie Małopolskim pod Rzeszowem: stanowiska kontroli, stojaki wysyłkowe i dokumentację zlecenia. Przy okazji wizyty przygotuje wycenę stolarki do Twojej inwestycji.
Umów wizytę i wycenęNajczęstsze pytania
Czy mogę zobaczyć wyniki kontroli jakości mojego okna?
Tak. Poproś sprzedawcę o dokumentację powiązaną z numerem zlecenia produkcyjnego z etykiety okna. Producent, który prowadzi rejestr kontroli, potrafi wskazać, kiedy okno zeszło z linii, kto je sprawdzał i z jakim wynikiem zakończyły się poszczególne punkty.
Co się dzieje z oknem, które nie przejdzie któregoś punktu kontroli?
Okno wraca do poprawki na tym etapie, na którym wykryto niezgodność: wymienia się pakiet szybowy, reguluje okucia albo powtarza zgrzew całego elementu. Do strefy wysyłki trafia dopiero wyrób, który zaliczył komplet punktów, dlatego kontrola międzyoperacyjna jest tańsza niż naprawa u klienta.
Czy kontrola w fabryce zastępuje odbiór dostawy na budowie?
Nie. Kontrola fabryczna kończy się w momencie załadunku, a za drogę na budowę odpowiada transport i protokół odbioru dostawy. Przy rozładunku i tak policz elementy oraz obejrzyj szyby i naroża, bo uszkodzenia transportowe to osobna kategoria problemów.
Jakie normy obejmują kontrolę jakości okna?
Trzy najważniejsze odniesienia to PN-EN 14351-1 dla właściwości całego okna i deklaracji DoP, PN-EN 1279 dla szczelności i trwałości pakietu szybowego oraz seria PN-EN 13126 dla okuć. Normy nie zastępują kontroli, tylko wyznaczają kryteria, według których fabryka ją prowadzi.
Czy okna aluminiowe przechodzą te same punkty kontroli co PVC?
Lista dziewięciu punktów jest ta sama, różni się technika w dwóch miejscach: naroża profili aluminiowych łączy się mechanicznie zamiast zgrzewać, a kontrola powłoki dotyczy lakieru proszkowego, nie folii dekoracyjnej. Geometrię, okucia, szklenie i dokumenty sprawdza się identycznie.